Bewegen in water belast je gewrichten aanzienlijk minder dan bewegen op het land. Dat komt doordat water een opwaartse kracht uitoefent op je lichaam, waardoor je gewicht gedeeltelijk wordt opgevangen. Dit maakt waterbeweging bij uitstek geschikt voor mensen met gewrichtspijn, artrose of blessures, maar ook voor iedereen die zijn gewrichten wil ontzien tijdens het sporten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over bewegen in water en wat het voor jouw gewrichten doet.
Hoeveel minder belasting ervaren gewrichten in water?
In water ervaren je gewrichten tot wel 90% minder belasting dan op het land. Dit effect heet opwaartse druk of opdrijving: water duwt je lichaam omhoog, waardoor je effectieve gewicht sterk afneemt. Hoe dieper je staat, hoe groter dit effect. Sta je tot je middel in water, dan is de belasting op je gewrichten al zo’n 50% lager dan normaal.
Dit principe maakt waterbeweging zo vriendelijk voor het lichaam. Je kunt je spieren en hart- en vaatstelsel effectief trainen, terwijl je knieën, heupen en ruggenwervels nauwelijks worden belast. Dat is ook precies waarom sportrevalidatie en fysiotherapie water zo vaak inzetten als middel om mensen weer in beweging te krijgen na een blessure of operatie.
Bovendien biedt water weerstand in alle richtingen. Je traint dus harder dan het voelt, zonder dat je gewrichten dat merken. Deze combinatie van lage belasting en hoge weerstand maakt watertraining bijzonder efficiënt.
Waarom is zwemmen goed bij artrose of gewrichtspijn?
Zwemmen is goed bij artrose en gewrichtspijn omdat het gewrichten beweegt zonder ze te belasten. Bij artrose is het kraakbeen in een gewricht aangetast, waardoor bewegen pijnlijk kan zijn. Toch is beweging nodig om de spieren rondom het gewricht sterk te houden en de doorbloeding te verbeteren. Zwemmen biedt precies die beweging, zonder de pijnlijke schokbelasting van lopen of fietsen.
Door regelmatig te zwemmen of te bewegen in water:
- houd je de beweeglijkheid van je gewrichten op peil
- versterk je de spieren die je gewrichten ondersteunen
- verbeter je de doorbloeding van het gewrichtsweefsel
- verminder je stijfheid, met name ’s ochtends
Warm water versterkt dit effect nog verder. Warmte ontspant de spieren en vermindert pijnprikkels. Zwembaden met een watertemperatuur rond de 30 graden zijn dan ook bijzonder prettig voor mensen met gewrichtsproblemen.
Wat is het verschil tussen zwemmen en aqua sport voor je gewrichten?
Zwemmen en aqua sporten zijn beide zacht voor je gewrichten, maar ze belasten je lichaam op een andere manier. Zwemmen is een cyclische beweging waarbij je de hele romp en ledematen inzet in een horizontale positie. Aqua sporten, zoals Aqua Fit of Aqua Bootcamp, vinden plaats in een staande of verticale positie en richt zich meer op gerichte oefeningen voor kracht, mobiliteit en conditie.
Aqua Fit: gericht op mobiliteit en conditie
Aqua Fit is geschikt voor mensen die hun conditie willen verbeteren en tegelijkertijd hun gewrichten ontzien. De oefeningen zijn ritmisch en vloeiend, wat goed werkt voor mensen met gewrichtspijn of stijfheid. De lage belasting maakt het ook toegankelijk voor mensen die op het land niet lang kunnen staan of lopen.
Aqua Bootcamp: intensiever en krachtgerichter
Aqua Bootcamp voor kracht en uithoudingsvermogen is een intensievere variant. Je traint kracht en uithoudingsvermogen met dynamische oefeningen in het water. Ook hier is de gewrichtsbelasting laag, maar de inspanning is hoger. Dit is een goede keuze als je al wat fitter bent en meer uitdaging zoekt, zonder je gewrichten te overbelasten.
Beide vormen van aqua sport bieden voordelen die regulier sporten niet altijd kan bieden voor mensen met gewrichtsklachten.
Kunnen mensen met gewrichtsproblemen veilig beginnen met zwemmen?
Ja, mensen met gewrichtsproblemen kunnen in de meeste gevallen veilig beginnen met zwemmen of bewegen in water. Water is juist een van de veiligste omgevingen om te bewegen als je last hebt van je gewrichten. Toch is het verstandig om een paar dingen in acht te nemen voordat je begint.
Enkele praktische aandachtspunten:
- Raadpleeg je huisarts of fysiotherapeut als je een specifieke aandoening hebt, zoals ernstige artrose, een recente operatie of een ontsteking in een gewricht.
- Kies voor warm water. Een temperatuur van 30 tot 31 graden ontspant de spieren en vermindert pijn.
- Begin rustig. Je hoeft niet meteen lange banen te trekken. Zelfs rustig bewegen in het water heeft al een positief effect.
- Let op je techniek. Verkeerde zwemtechniek kan juist extra belasting geven, bijvoorbeeld op de schouders bij borstcrawl. Goede begeleiding helpt dit te voorkomen.
Voor de meeste mensen met gewrichtsproblemen geldt: hoe eerder je begint met bewegen in water, hoe beter. Stilzitten verergert stijfheid en spierzwakte, terwijl waterbeweging beide tegengaat.
Welke zwemlessen zijn geschikt als je last hebt van je gewrichten?
Als je last hebt van je gewrichten, zijn zwemlessen of aquasporten in warm water het meest geschikt. Denk aan Aqua Fit, Aqua Bootcamp en zwangerschapszwemmen. Al deze activiteiten vinden plaats in warm water en zijn ontworpen om het lichaam te trainen met minimale gewrichtsbelasting.
Hoe wij je helpen bewegen in water
Bij R&A Sports & Swimming bieden we meerdere activiteiten die ideaal zijn voor mensen die hun gewrichten willen ontzien. Ons water is altijd aangenaam warm, tussen de 30 en 31 graden, wat extra prettig is als je last hebt van stijfheid of pijn. Onze baden zijn klein en overzichtelijk, en er hangt altijd een prettige, ontspannen sfeer.
Dit aanbod is beschikbaar op onze locaties:
- Aqua Fit voor conditie en mobiliteit met lage gewrichtsbelasting (Amersfoort en Blaricum)
- Aqua Bootcamp voor een intensievere training gericht op kracht en uithoudingsvermogen (Amersfoort)
- Zwangerschapszwemmen voor beweging in warm water tijdens en na de zwangerschap (Amersfoort en Blaricum)
We begrijpen dat de stap naar een nieuw lesje soms als een drempel voelt. Daarom bieden we bij Aqua Fit en Aqua Bootcamp een gratis proefles aan. Zo kun je rustig kennismaken met het water, de groep en de begeleiding, zonder je meteen in te schrijven. Bel gerust naar de locatie bij jou in de buurt om een proefles in te plannen.